Johannes Brahms (1833-1897)
Wybitny kompozytor niemiecki, pianista i dyrygent Urodził się w Hamburgu, zmarł w Wiedniu. Naukę gry rozpoczął u ojca, kontrabasisty, jednak w następnych latach pobierał lekcje u zawodowych pianistów. Koncert, w którym wystąpił 21 IX 1848 roku, uważa się za początek jego kariery jako pianisty-wir-tuoza. W roku 1853 odbył tournee koncertowe po kraju. W październiku tegoż roku Robert Schumann w artykule zamieszczonym w ?Neue Zeitschrift für Musik” obwieścił pojawienie się geniusza niemieckiej muzyki ? Brahmsa. W latach 1857-1859 przebywał trzykrotnie w Detmold jako nadworny muzyk, dając także koncerty w wielu miastach niemieckich. Sukces przyniósł kompozytorowi ?Koncert fortepianowy d-moll” (1859), wykonany w Hamburgu (mimo nieudanych prawykonań w Hanowerze i Lipsku), gdzie przez dwa lata kierował chórem żeńskim (1860-1862). W roku 1862 wyjechał do Wiednia. W mieście tym nie tylko zdobył uznanie publiczności, ale także krytyki, co mu zrekompensowało poprzednie niepowodzenia (nie dostał stanowiska kierownika hamburskiego towarzystwa muzycznego i Singakademie). W 1865 roku umarła matka Brahmsa, co kompozytor przeżył bardzo mocno. Pod wpływem tego wydarzenia napisał ?Niemieckie requiem”. W latach sześćdziesiątych wykrystalizował się indywidualny styl Brahmsa, który zapoczątkował nurt klasycyzujący w muzyce XIX wieku. W swojej twórczości nawiązywał do Beethovena i form barokowych, wykorzystując także elementy ludowe. Z tego okresu pochodzą utwory fortepianowe i kameralne, m.in. ?Wariacje na temat Händla”, ?Wariacje na temat Paganiniego”, ?Koncert fortepianowy”. Słynne ?Tańce węgierskie” powstawały w latach 1852-1869. W latach 1872-1875 był dyrektorem artystycznym Gesellschaft Musikfreunde w Wiedniu, dając koncerty prezentujące przede wszystkim arcydzieła muzyki dawnej, m.in. Bacha i Händla. Tworzy w tym czasie ?Wariacje na temat Haydna”. W uznaniu dotychczasowych zasług w roku 1876 otrzymał doktorat honoris causa uniwersytetu angielskiego w Cambridge (ale go nie przyjął), a trzy lata później uniwersytetu we Wrocławiu. W latach 1878-1893 odbywał liczne podróże artystyczne do Włoch. W latach siedemdziesiątych koncentrował się na komponowaniu muzyki orkiestrowej, którą charakteryzuje nasycone, pełne brzmienie. Jest także autorem ponad 200 pieśni solowych. Zmarł na raka wątroby.